Van ongeïnformeerde relaxtheid naar geïnformeerde bangheid

Column | 27-03-2020Rinke Verkerk

Rinke Verkerk is journalist, schrijver en columnist voor kranten, tijdschriften en televisie. Wat ze van de coronacrisis moest denken wist ze niet direct. Tot een appje van een goede vriend…

Massahysterie. Zo deed ik de aanloop naar deze quarantainetijd af. Groepsangst, mediahype, doemdenken, noem het en ik vond het ervan. Daarom las ik ook niets. Ik stond erboven en ging mijn gemoedsrust echt niet leggen op het altaar van informatie.

Dinsdagavond stond ik nog lekker met dezelfde kettlebell te sporten als mijn zesendertig voorgangers die week. Daarna lepelde ik thuis aan de eettafel nog een vlaflip weg, terwijl ik geheel tegen mijn principes scrolde door mijn Facebookfeed. Daar zag ik een post van een oud-studiegenoot, Brechtje. Waar ik met m’n papiertje op zak vrolijk ging werken toen ik klaar was, ging zij verder met een doctoraat. Een wetenschapper in hart en nieren. Lezen en testen tot ze een ons weegt, en dan voorzichtig een conclusie trekken. Als zij iets post doet ze het pas als ze voorzichtig een conclusie durft te trekken. Als zij iets post, neem ik het serieus.

Toen ik het uit had zat ik stil achter mijn leeggeschraapte schaaltje. Er drukte een zwaarte op me.

Brechtje had een stuk gedeeld via het onafhankelijke publicatieplatform Medium, waar één of andere super intelligente bèta-guy, in een stuk dat naar de maatstaven van iedere normale krant veel te lang was, aan de hand van grafieken en statistieken en tabellen uiteenzette waarom het Westen liever gisteren dan vandaag het voorbeeld van China moest opvolgen in isolatiemaatregelen om de gevolgen van Corona nog enigszins binnen de perken te houden.

Lange zin. Sorry. Maar zo voelde ik me toen ik het stuk las. Alsof ik heel lang m’n adem moest inhouden. Toen ik het uit had zat ik stil achter mijn leeggeschraapte schaaltje. Er drukte een zwaarte op me. Zo van: We zijn aan de beurt. Winter is coming. We zijn te laat. Dit wordt heel heftig. 

En dus deed ik woensdag alsof ik helemaal niet geschrokken was. Ik ging lekker naar de winkel. Haalde mijn broertje op van de trein. Wipte langs met twee kinderen bij een vriendin met twee kinderen. Gezellig. 

Ik appte alleen een vriend die heel slim is en wars van massahysterie om te vragen wat hij ervan dacht. Gewoon. Even checken. Bericht terug: 'Ben al paar dagen bezig met wat dingetjes kopen, niet extreem, niet veel, maar wel genoeg om tijdje gewoon te kunnen borrelen en eten hier. Want volgens mij gaat dit heel groot worden en gaan we allemaal geliefden kwijtraken, althans die kans acht ik erg groot.'

Eerst liep ik achter de massahysterie aan. Nu besloot ik erop vooruit te marcheren.

Gek, hoe het brein zoveel tijd nodig heeft om te registreren dat er verandering komt. Toen mijn vriend en metgezel in onafhankelijk denken me stuurde dat de Nederlandse reactie op Corona wat hem betreft juist nog tam was, begon ik zelf meer te lezen. Ik las. Ik dacht. Maar deed wel alles nog precies als altijd. Niet voorzichtiger of zo.

Behalve dan dat ik op donderdagavond naar de Lidl reed voor vijf kilo aardappelen, zes pakken houdbare melk, twee pakken Brinta, een zak uien, zes blikken tomatenblokjes en drie pakken knijpfruit. Ik weet het ook niet. Eerst liep ik achter de massahysterie aan. Nu besloot ik erop vooruit te marcheren. Niet door dingen te laten, dat tempo ging mijn systeem nog niet in. Dus dan maar door iets te doen.

Dan ook maar tanken. Kon ik die slang eigenlijk wel normaal pakken? Mijn pin intoetsen zonder handschoenen? Wat waren nou precies de risico’s van Corona? En luchtwegproblemen… liep ons zoontje van anderhalf met vernauwde luchtwegen nu extra gevaar? 

Op donderdag, vrijdag en zaterdag was ik bang. Bang voor iets onzichtbaars, dat onze kant opkwam en maar zijn eigen gang leek te kunnen gaan. Voor gevolgen die ik niet kon overzien. Voor maatregelen die ik niet kon besluiten en niet gewend was. Voor ‘de geliefden die ik zou gaan kwijtraken’ misschien. Voor de reactie van mijn medeburgers. Voor mijn afhankelijkheid van een overheid die ik zo achteloos gekozen heb dat ik uit luiheid bijna niet was gaan stemmen. 

Ineens las ik alles. Compulsief content scharrelen. Over Corona. Over de reactie op Corona. Klik! Instagram. Klik! Facebook. Klik! Twitter. Wat zegt iedereen? Wat reageert iedereen? Wat doet iedereen? Klik, scroll, klik, ‘ja lieverd, straks, mamma is nu even iets heel belangrijks aan het lezen’, klik, klik, scroll.

In de lichte isolatievorm waarmee Rutte zijn Corona-offensief begon, vond ik uiteindelijk rust om mezelf die vraag maar eens te stellen.

Van ongeïnformeerde relaxtheid naar geïnformeerde bangheid. Andere kant. Zelfde munt. Misschien herken je het wel. Alsof je door te doen of iets niet bestaat kunt zorgen dat het wegblijft. Alsof je iets kunt bezweren door er alles over te weten.

Liefde drijft alle angst uit. 
Ik ben bang.
Hoe ontmoet ik Liefde in Coronatijd?

In de lichte isolatievorm waarmee Rutte zijn Corona-offensief begon, vond ik uiteindelijk rust om mezelf die vraag maar eens te stellen. Werk viel uit. Mijn agenda was leeg. Ik schreef in mijn boekje dat niemand leest. Maakte lekker eten. Bad maar wat. Over m’n kinderen, ons huis, de wereld. Las soms iets. Luisterde muziek. In de rust kwam voor mij vooral dit boven: Wat je doet met deze tijd onthult wie je in de gang van alle dag stiekem al was. Ik was blijkbaar al bang. 

In de rust van simpel leven in één huis met vier mensen en één boodschappentrip per week, ebde de angst weg. Bidden, dansen, zingen, verven, eten maken, kaartjes sturen, koekjes brengen bij de buren… Op maandag vond ik er zoveel betekenis in dat ik mezelf vergaloppeerde en veel te veel kaartjes en koekjes van mezelf bij veel te veel mensen moest brengen. Moet. Betekenis. Hebben. Moet. Iets. Goeds. Uit. De. Crisis. Voortbrengen.

Ik eindigde die avond opnieuw hyperactief scrollend en klikkend op de bank. Nu niet op zoek naar informatie. Maar inspiratie. 

Ik wist niet dat de munt van angst drie kanten had.

Lees ook deel twee van Rinkes column >> 

Foto: Martijn Baudoin / Unsplash

We maken ons zorgen over de landen waar we werken. Het coronavirus heeft ook daar, net als in Nederland heel veel impact. Steun je onze projecten zodat we kunnen helpen waar nodig?

Zo maak je zelf een duurzaam mondkapje

Verhaal | 26-05-2020 | Maartje de Groot
Vanaf 1 juni kunnen reizigers in het openbaar vervoer niet meer om (niet-medische) mondkapjes heen. Benieuwd hoe je zelf een duurzaam mondkapje maakt? Wij zochten het voor je uit.

Dit is waarom Anna Laura 1600 keer de trap oploopt in 3 weken

Verhaal | 25-05-2020 | Tear
Anne Laura beklimt de Kilimanjaro voor mensen in nood.
Photo: Will Boase - Tear

In Haïti bedachten ze deze innovatieve manier om handen te wassen

Verhaal | 22-05-2020 | Tear
Hoe kun je toch je handen wassen als er geen kraan in de buurt is?

'Grote zorgen om explosie van coronabesmettingen door orkaan Amphan'

Verhaal | 20-05-2020 | Tear
Orkaan Amphan raast over India en Bangladesh. Inwoners proberen in veiligheid te komen. Maar dan is daar ook nog corona...

'Een orkaan van dit kaliber is heel angstaanjagend'

Nieuws | 20-05-2020 | Mirjam Croes
Orkaan Amphan raast door het zuiden van India en Bangladesh. De eerste schade is al gemeld.

Wat als je écht op jezelf bent aangewezen?

Verhaal | 19-05-2020 | Suzanna Blackmore
In Zuid-Soedan leven mensen al jarenlang met de dreiging van droogte, honger, ziekte en oorlog. Het contrast met de wijze waarop Nederland nu omgaat met de uitbraak van het...