Jurjen ten Brinke is een eigenwijze discipel

Verhaal | 02-06-2017

‘Eigenwijze discipel zijn houdt voor mij in dat ik volgeling van Jezus ben en wil zijn, maar dat ik ook durf in te gaan tegen de gevestigde orde’, zegt Jurjen ten Brinke. Toch wil hij vooral niet in dat hokje worden gestopt, want hij is meer dan een eigenwijze discipel.

Jurjen woont met zijn vrouw en vier kinderen in Amsterdam en is kerkplanter. Hij had nooit de ambitie om voorganger te worden, maar is dankbaar dat hij er is ingerold en dat het mogelijk is om een kerk te hebben waarin mensen uit allerlei culturen en lagen van de bevolking van elkaar leren in plaats van verschillen tegen elkaar uitspelen.

‘Als kerkplanter kijk ik niet hoe het hoort en moet, maar per situatie hoe we iets kunnen fixen. Daar is eigenwijsheid bij nodig. En natuurlijk vooral Gods wijsheid. Je moet goed blijven nadenken wat het inhoudt om volgeling van Jezus te zijn, maar ook niet alleen maar achter de kudde aanlopen. Dan blijven dingen zoals ze zijn.

De samenleving is nu eenmaal anders dan twintig jaar geleden. Het is belangrijk dat we meebewegen. Veel mensen zoeken stabiliteit en tradities, maar ik geloof dat het nodig is dat we ons daar niet te veel aan vastklampen.

Als kerkplanter kijk ik niet hoe het hoort en moet, maar per situatie hoe we iets kunnen fixen

Als eigenwijze discipel neem ik dingen niet als vanzelfsprekend aan, want voorspoed of gezegend zijn, is niet vanzelfsprekend. Contacten die ik heb in Oeganda helpen me dat realiseren. Eten op ons bord of de vrijheid die wij als kerk hebben, zijn daar niet altijd normaal.

Ik realiseer me dat volgeling van Jezus zijn betekent dat ik keuzes moet maken die tegen bepaalde principes ingaan. Dat probeer ik door een kerk te bouwen die zich niet neerlegt bij verschillen. Ik span mij in om buiten de geijkte paadjes te gaan. Je kunt je altijd verschuilen achter regels, maar het levert vaak goede gesprekken op als je dat juist niet doet.’

Lef hebben om tegen de stroom in te gaan

‘Als ik op reis ben, komt de eigenwijze discipel echt in mij naar boven. Ik kan niet goed tegen luxe hotels en tegen toerist of aanschouwer zijn. Ik probeer de opdracht van Jezus serieus te nemen: Hij wil dat we een eenheid van christenen vormen. Dat vind ik ook mooi aan het werk van Tear.

Tear helpt lokale kerken om aan recht en gerechtigheid te doen. Datzelfde doen wij met Hoop voor Noord. Als God mensen op mijn hart legt, doe ik er alles aan om daar iets mee te doen. Dat resulteert vaak in mooie dingen.

Toen ik bijvoorbeeld met Tear meeging naar Oeganda, zat ik vanaf de eerste dag naast onze lokale chauffeur Joseph. Het voelt voor mij oncomfortabel om achterin de bus te zitten naast tien andere witte voorgangers. Ik heb samen met Joseph op een kamer geslapen. Dat vond hij in eerste instantie ongemakkelijk. “I never slept with a white man in one room”, zei hij.

Uiteindelijk heeft die reis hem uit de sleur van negativiteit gehaald. Hij is nu districtschef in zijn eigen dorp en motiveert mensen daar om zich in te zetten met de gaven die ze hebben.

Ik kan niet goed tegen luxe hotels en tegen toerist of aanschouwer zijn

'Ik ga niet meedoen met bepaalde gewoontes omdat het nu eenmaal zo hoort. Ook in kerkverbanden probeer ik soms in opstand te komen. Binnen traditionele christelijke kerken worden kinderen bijvoorbeeld vaak gedoopt, maar ik denk dat kinderdoop en kinderzegen (opdragen) beide moeten kunnen.

Eigenwijs zijn betekent niet dat je een ander altijd moet overtuigen van zoiets, maar wel dat je een positie moet aannemen waarin anderen je snappen. Je moet het lef hebben om tegen de stroom in te gaan zónder dat je verwacht dat de ander jou daar ook altijd in volgt.'

Niet één soort discipel

'Eigenwijsheid kan ook negatief uitpakken als je te snel wil gaan of activistisch wordt. Het klinkt leuk om spontaan en impulsief te zijn, maar ik ben ook weleens te eigenwijs en te snel geweest.

Ik geloof niet dat iedereen een eigenwijze discipel moet zijn en ben bijvoorbeeld heel blij dat mijn vrouw dat niet is en me soms weerhoudt als ik te impulsief ben, want het is ook goed om rekening te houden met wat iets op lange termijn oplevert. 

Eigenwijsheid is nodig om iets los te breken. Anderen zien mij vaak als visionair of pionier, terwijl ik eigenlijk vaker voortbouw op de visie van anderen. Als iemand een goede visie heeft die mij aanspreekt, ga ik er mee aan de slag. Ik ben slecht in lang stilzitten, continu overwegen en alleen maar nadenken. Ik ben veel meer een doener dan een denker.

Ik geloof niet dat er één standaard plaatje is van hoe een discipel is

Binnen de christelijke wereld zijn er bepaalde plaatjes van hoe een discipel is. Dat had ik zelf ook. Maar ik geloof niet dat er één standaard plaatje is, want de diversiteit is enorm.

In de Nederlandse context is het volgen van Jezus onlogisch. Veel mensen denken dat je gekke Henkie bent als je gelooft. Sommige mensen zullen het zelfs een beetje zielig vinden als je je laat leiden door Jezus. Ik loop daar in Amsterdam wel tegenaan, maar het beïnvloedt mij niet negatief. Ik hoef de Bijbel maar te lezen om te realiseren dat ik niet raar ben.'

Een fanatieke volgeling van Jezus

'Ik ben vooral eigenwijs als ik te maken krijg met onrecht. Daar kan ik slecht tegen, in welke situatie dan ook. Los van allerlei meningen wil ik daar dan iets tegen doen.

Als het gaat om mijn rol als voorganger ben ik meer discipel. Onze kerk is heel divers en mensen hebben er soms weinig behoefte aan dat ik ze opschud op zondagochtend, terwijl ze juist blij zijn dat ze een veilig thuis en vrienden hebben gevonden. Hier komen mensen niet uit ‘gewoonte’ naar de kerk; dat doe je niet in een seculiere stad als deze.

Als mensen te veel in hun eigen bubbel zitten, word ik eigenwijs. Ik ben geen lieve volgeling van Jezus, maar een fanatieke. Ik realiseer me dat mensen ook van mij kunnen vinden dat ik in mijn eigen bubbel zit.

Het leven is in die zin vaker een worsteling. Als je denkt dat je precies weet hoe alles in elkaar steekt, heb je denk ik te weinig van de echte wereld gezien. Het is beter om overtuigd te zijn van je eigen gelijk zonder de ander te veroordelen. Zelf kijk je namelijk ook door een gekleurde bril. 

Het verschil maken in een wereld van hebzucht

Het christelijk geloof heeft een reputatie van suf en niet-relevant gekregen in Nederland. Juist door op te komen voor relevante dingen in het leven, zoals armoede en vluchtelingen, wil ik dat we daarin als christenen een verschil maken. De naam van de kerk en van God moeten weer positief klinken. We moeten niet proberen om een simpel antwoord te vinden op alle ellende in de wereld, want dat is er niet. 

Veel mensen denken dat je gekke Henkie bent als je gelooft in God

Als anderen zeggen dat God niet bestaat omdat al het onrecht zichtbaar blijft, waarom zouden we dan niet zeggen dat God wél bestaat en er ís in al die narigheid? Geloven geeft mij juist veel troost, ook in moeilijke tijden. Dat gun ik meer mensen. Zonder God is armoede en ellende echt niet opeens opgelost. Laten we vooral vertrouwen op de God die er juist in die sores wél is.

De wereld kan zeker meer eigenwijze discipelen gebruiken. Secularisatie dwingt ons als christenen om actiever en eigenwijzer in het leven te gaan staan. De wereld lijkt soms ten onder te gaan aan zelfverrijking en hebzucht. Mensen proberen zichzelf vrij te pleiten en de leugen te laten triomferen. Daar moet ik weinig van hebben.

Eigenwijze discipel zijn moet geen doel op zich worden. Het is vooral belangrijk om authentiek en dicht bij je hart te blijven. Ik hoef niet als eigenwijze discipel het graf in. Ik zou willen dat ik mensen heb geïnspireerd, maar niet dat ze mij herinneren, maar de God die mij inspireerde.

Enkele jaren geleden ging Jurjen als deelnemer mee met de voorgangersreis van Tear naar Oeganda. In 2016 sprak hij op The Justice Conference

Jurjen ten Brinke is een eigenwijze discipel. Wie ben jij?

Uw cookieinstellingen staan het niet toe deze inhoud te tonen. Klik hier om uw voorkeuren aan te passen.

Ik ben Jurjen, wie ben jij?

Tear helpt mensen zelf op te staan uit armoede en onrecht. We helpen waar we kunnen en moedigen mensen aan om de wereld mooier te maken. Elke ambassadeur doet dat op z'n eigen manier. Net als jij!

Wie ben jij? Doe de test!