Gratis spullen zijn nooit goedkoop

Column | 05-11-2018Marije Vermaas

‘Spaarzegeltjes erbij?’ De kassajuffrouw kijkt me vermoeid aan. Ik weiger en loop door naar de volgende winkel. Ook daar krijg ik bij het afrekenen dezelfde vraag en bovendien bij de fles shampoo een gratis toilettasje. Thuisgekomen zie ik mijn buit: veel meer spullen dan ik nodig had. Dingen die ik een half jaar later in veelvoud zie liggen op een kleedje op Koningsdag – als ze nog niet in een vuilnisbak zijn beland. 

Al die (bijna) gratis spullen zorgen ervoor dat we de waarde er niet meer van zien. We vergeten dat anderen ervoor werkten, dat er grondstoffen voor werden gebruikt. 

'Hoeveel zou je ervoor willen betalen?', vroeg een manager van een boekwinkel.

Ooit toonde een manager van een boekwinkel mij een mooi beeldje en vroeg: ‘Dit krijg ik net binnen. Wat vind jij ervan? Wat denk jij dat dit kost en hoeveel zou je ervoor willen betalen?’ Een goede vraag, die mijn zienswijze op producten veranderde. Als ik nu iets moois of lekkers zie in de winkel, denk ik niet alleen: ‘Wat gaat dit mij kosten’, maar ook ‘wat heb ik ervoor over, wat mag het mij kosten?’ 

Als ik met die blik door de supermarkt loop, zie ik al gauw dat de verhoudingen niet kloppen. Vlees is bijvoorbeeld als kiloknaller goedkoper dan een vegetarisch alternatief. En is het niet vreemd dat een diepvriespizza maar €2,- kost? Als ik niet betaal wat de producten waard zijn, kost het iemand anders wat. Ofwel de winkelier, ofwel de producent. 

Gratis spullen zijn nooit goedkoop – iemand betaalt de rekening.

- Marije Vermaas
Marije is tijdelijk coördinator bij Micha Nederland. Zij is contextueel theoloog en schreef meerdere boeken zoals ‘Inspiratieboek Dank’ en ‘Jaag de liefde na’. 

Wat denk jij?