'De veerkracht van de mensen geeft me hoop voor Sulawesi'

Verhaal | 24-11-2018Annemarie van den Berg

‘Een driedubbele ramp zoals die Sulawesi in september trof, is nog nooit voorgekomen Indonesië. Heel overweldigend. Je wordt er door geraakt, ook al ben je professional.’ 

Ze willen niets liever dan hun leven weer opbouwen

Sanjeev Bhanja is noodhulpmanager Azië voor onze Britse zusterorganisatie Tearfund, met wie Tear nauw samenwerkt. Hij is net terug van een bezoek aan Sulawesi. ‘En toch. Wat ik bijzonder vond om te zien, is de mate van veerkracht van de mensen. Ze willen niets liever dan hun leven weer opbouwen. Dat geeft me hoop voor de toekomst van Sulawesi.’ 

Op 28 september 2018 veroorzaakte een grote aardbeving op centraal Sulawesi een tsunami en bodemvervloeiing (de grond verliest zijn stevige structuur en verandert in een verwoestende modderstroom). Palu, Dongala en het district Sigi werden zwaar getroffen met als gevolg veel doden, en huizen, gebieden en wegen die compleet verwoest zijn. Wij stelden Sanjeev een paar vragen over hoe de situatie nu is.

Kun je beschrijven hoe je Sulawesi nu aantrof?

'Ik ben drie dagen in de getroffen gebieden geweest. De aardbeving heeft vooral een grote ravage aangericht dichtbij het epicentrum. De tsunami heeft de kustgebieden van Palu en Dongala getroffen. Maar vooral de bodemvervloeiing  is een enorme ramp. Vier gebieden zijn veranderd in een soort moeras en compleet onbewoonbaar geworden. Vooral Petobo, Sivalaya en Jon Oge zijn zwaar getroffen.

Vooral de bodemvervloeiing is een enorme ramp

De inwoners die het overleefd hebben, zijn op andere plekken ondergebracht. Teruggaan is geen optie. Dat is ook een van de grote vragen voor de Indonesische regering. Waar moeten deze mensen heen? Ze wonen nu tijdelijk in opvangkampen of hebben onderdak bij familie en bekenden. Maar waar ze op de langere termijn moeten wonen, dat is de grote vraag.

In Palu was het anders. We zagen enkele vernielde gebouwen, waaronder het grote winkelcentrum Ramayan Mall en een restaurant/hotel die compleet verwoest zijn. Maar eigenlijk viel vooral op dat er alweer zoveel activiteit is. Mensen pakken het gewone leven weer zo goed en zo kwaad als het gaat op. We zijn ook naar het gebied Kulawi gereisd dat in de bergen ligt. Door de aardbeving en landverschuiving was het gebied dagen afgesneden van hulp. In het dorp zag ik dat 90% van de huizen vernield zijn. De mensen wonen daar nu zo lang in tenten.’

Je hebt ook met enkele slachtoffers gesproken. Kun je daar iets over vertellen?

'Ik sprak een lokale vrijwilliger die vertelde dat hij getuige was van mensen die om hulp riepen vanuit het gebied dat was getroffen door bodemvervloeiing. Maar door de modder kon hij hen niet bereiken. Hij was machteloos.

Mensen riepen om hulp, maar hij kon hen niet bereiken.

Pas na dagen kon hij er heen en toen kon hij alleen nog maar de dode lichamen wegdragen. Heel schrijnend. Voor veel mensen is het een hopeloze situatie. Ze zijn compleet in shock en in de war. Er is dringend psychische hulp nodig om mensen te helpen deze gebeurtenis te verwerken. Tear gaat zich samen met Tearfund Engeland inzetten om deze hulp te geven.'

Waar hebben de mensen op dit moment nog meer  behoefte aan?

‘Degelijk onderdak is heel belangrijk. De kampen zijn nu ingericht met tenten en eigenlijk houdt geen enkele hulporganisatie zich nog bezig met onderdak voor de langere termijn. Zodra we de zorg voor eerste levensbehoeften op orde hebben, gaan we zoeken naar mogelijkheden voor meer permanente behuizing.  En verder blijven voedsel, schoon drinkwater, goede sanitaire voorzieningen en medische hulp belangrijk. Maar denk ook aan cash. Veel mensen hebben nu geen inkomsten, ze kunnen niet werken. Dus ze hebben gewoon geld nodig om weer iets op te kunnen bouwen.

Wat ik heel mooi vind, is te zien dat het samenwerkingsverband tussen de diverse Indonesische kerken en organisaties dat Tear een aantal jaar geleden heeft geïnitieerd, zo goed werkt in de praktijk. Zowel op Lombok (aardbeving augustus, red.) als op Sulawesi reageerde dit netwerk snel en effectief. Met inkomsten van o.a. Tear hebben de mensen nu beschikking over schoon drinkwater, wat natuurlijk een essentiële dagelijkse behoefte is. En er is een mobiele kliniek die met financiële steun vanuit Tear wordt bemand door Indonesische artsen en verpleegkundigen. 

Hoe ga je om met alles waar je getuige van bent?

'Zulke rampen zijn heel overweldigend. Je wordt er door geraakt, ook al ben je professional.

Door praten en stille tijd doe ik nieuwe krachten op.

Wat helpt is om erover te blijven praten. Met mijn team, maar ook met het pastoraat  van Tearfund. Voordat ik naar een missie ga en als ik terugkom, voer ik gesprekken met deze pastoraal medewerker. Daarnaast hecht ik veel waarde aan mijn stille tijd met God aan het begin van de dag. Het helpt me om verdrietige dingen van me af te zetten en nieuwe krachten op te doen.

Maar ontmoetingen met slachtoffers helpen me ook. Een ontmoeting met een vrouw, Mama Ochi, staat me scherp voor de geest. Ze moet een jaar of 50 zijn geweest en samen met haar oudere moeder, kinderen en kleinkinderen woont ze nu tijdelijk in het opvangkamp. Ik vroeg haar: ‘Hoe zag je leven eruit voor de ramp? Ze antwoordde: ‘Ik had een klein handeltje.’ Ik vroeg haar: ‘Zou je dat weer willen?’ Ze zei: ‘Ja natuurlijk, ik wil zo snel mogelijk weer mijn gewone leven terug.’ Zo’n gesprek beurt me erg op. Mensen willen weer terug naar het gewone leven. Ze hebben moed en willen verder gaan met hun leven. 

Wat ik zowel op de Filipijnen als in Indonesië zie, is de veerkracht bij veel mensen. Het is mijn overtuiging dat als je veerkrachtig bent, het je ook lukt om je leven weer op te bouwen. Zelfs na zo’n ramp. Dat bemoedigt me en geeft me vertrouwen voor de toekomst van de mensen op Sulawesi.’

Foto: Tearfund Engeland

Noodhulp aardbevingen en tsunami op Indonesië. Help nu!

Nieuws | 27-11-2018 | Fennelien Stal
Eind september werd Sulawesi getroffen door twee grote aardbevingen. Een van de aardbevingen veroorzaakte een tsunami bij de kuststad Palu. Tears lokale partners zijn ter plekke...
Veerkracht op Sulawesi

'De veerkracht van de mensen geeft me hoop voor Sulawesi'

Verhaal | 24-11-2018 | Annemarie van den Berg
Noodhulpmanager Sanjeev Bhanja van Tearfund Engeland bezocht Sulawesi, anderhalve maand na de driedubbele ramp. Hoe is het er nu? 'Heel overweldigend. En toch heb ik hoop,...

Dankgebeden in de puinhopen van Sulawesi

Verhaal | 01-11-2018 | Tearfund Engeland
Ondanks de enorme ravage en het verlies, horen we ook hoopgevende verhalen uit Sulawesi.

Met een volgepakte auto naar het rampgebied

Blog | 04-10-2018 | Tear
Andreas, docent in het dagelijks leven, besloot met een auto vol hulpgoederen naar Palu te reizen. Deze stad ligt in het gebied van Sulawesi dat het zwaarst getroffen is door de...

'Ik trof zo'n verwoesting aan'

Blog | 04-10-2018 | Tear
Dominee Krise Gosal op Sulawesi: ‘Ik trof zo’n verwoesting aan’

Moeten kerken rampen bestrijden?

Verhaal | 04-10-2018 | Annemarie van den Berg
Waarom Tear via een netwerk van kerken aan noodhulp en rampenbestrijding werkt.