Oscar van Eijk: ‘Ik ben dankbaar voor Tear-donateurs’

Verhaal | 27-02-2019Mirjam Croes

Dankzij vele donateurs kan Tear heel veel projecten wereldwijd ondersteunen. Soms komt aan jarenlange samenwerking een eind. Zoals met BEM, een van oorsprong Nederlandse stichting met wie Tear lange tijd samenwerkte aan het verbeteren van de levensomstandigheden van mensen in de zeer arme wijken van Sabinópolis in Brazilië.

‘We zien een groeiende groep bedrijven en kerken die de capaciteit hebben om het werk van een organisatie als BEM te kunnen ondersteunen’, vertelt Peter Kamphof, projectleider bij Tear. ‘We hebben daarom medewerkers van BEM getraind in lokale fondsenwerving en ruim de tijd genomen om de financiële steun stap voor stap af te bouwen.’

Terugblik op jarenlange samenwerking

Met directeur Oscar van Eijk blikken we terug op een lange periode van samenwerking. ‘Dankzij de donateurs van Tear hebben we heel veel projecten kunnen doen’, vertelt Oscar. ‘BEM is inmiddels uitgegroeid tot een organisatie met 120 medewerkers. We zijn met projecten aanwezig in 7 dorpen, in een gebied zo groot als de provincie Utrecht, in de provincie  Minas Gerais ten zuidoosten van Brazilië. Met de projecten van BEM worden zo’n 4000 mensen direct of indirect bereikt. Alleen al in de kinderdagverblijven worden dagelijks 700-800 kinderen opgevangen. Daar zijn we heel dankbaar voor.’

We hebben de wereld niet veranderd, maar we hebben wel de wereld van heel veel mensen veranderd.

Oscar is de zoon van het zendelingenechtpaar Nico en Trijnie van Eijk. In 1966 vertrokken zij vanuit de Pinkstergemeente Stadskanaal naar Brazilië, in eerste instantie om daar het evangelie te verkondigen. Bij het zien van de schrijnende armoede besloten zij zich met steun van de moedergemeente in Nederland in te zetten om de levensomstandigheden van deze mensen te verbeteren. Het evangelie in praktische actie omgezet. 

Oscar zelf werd in Brazilië geboren. Na de mbo landbouwschool raakte ook Oscar betrokken bij het werk van BEM. Hij hielp in eerste instantie bij de  landbouwprojecten, zoals de groentetuin en koffieplantages, waarmee mensen eten voor zichzelf kunnen verbouwen of een eigen inkomen kunnen verdienen. En bij de geitenfokkerij, waarvan de melk gebruikt werd om de sterfte onder baby’s tegen te gaan. Geleidelijk ging hij samen met zijn vader de administratie doen en na een aantal jaren nam hij het stokje van zijn ouders over.

Niet alleen opvang bieden, maar ook thuissituatie veranderen

‘Hét verschil dat Tear samen met BEM gemaakt heeft, is het focussen op de verbetering van de gezinssituatie in de verschillende wijken van Sabinópolis, en in de laatste jaren in de sloppenwijk Nova Pousada. Want je kan nog zoveel kinderen opvangen, als de thuissituatie niet verandert, dan helpt het niets.’  In de wijk Nova Pousada begon dat met een bezoek van oud-directeur Marnix Niemeijer, vertelt Oscar. ‘Hij stimuleerde ons om wijkcentra op te gaan zetten. Waar medewerkers van BEM samen met de bewoners van de wijk en leden van de kerk oplossingen zoeken voor de problemen in de wijk.’ 

Bouw wijkcentrum Nova Pousada

‘In het wijkcentrum vinden allerlei sociale en geestelijke activiteiten plaats. Zo zijn er vrouwengroepen waar vrouwen leren handwerken en voorlichting krijgen over voeding, groei en opvoeding. Tieners kunnen terecht bij de naschoolse opvang, krijgen muziekles, computerles en bijles, kunnen sporten en hun verhalen kwijt. Ook zijn er bijbellessen en ontspannende activiteiten voor tieners. Zo bieden we een veilige plek aan tieners die anders over straat zouden zwerven.’

‘Sinds vorig jaar is er ook een zondagschool waar ongeveer zestig kinderen uit de wijk naartoe komen. Die heeft een grote impact op de kinderen. We merken dat ook ouders blijven hangen om bijbelverhalen te horen. Daarom willen we dit jaar ook een zondagschoolprogramma opzetten voor ouders. We zijn zelfs sinds kort een mannengroep gestart waar we spreken over seksualiteit, verslaving, werk, vaderschap. Daar komen ook echt mannen naar toe, en dat wil wat zeggen hoor in Brazilië. Het is toch een macho-cultuur.’

Speelotheek Nova Pousada

 ‘Nog steeds werk aan de winkel’

Oscar heeft mooie dingen gezien. De kindersterfte is enorm afgenomen. Mannen zijn van hun alcoholverslaving afgekomen en kunnen weer iets betekenen voor hun gezin qua werk en inkomen. Er is onderwijs voor de armen, wat er eerst niet was. Tegelijkertijd heeft hij ook grote zorgen. ‘Het werk is zeker nog niet gedaan. Ik zie een toename van drugsgebruik onder tieners. En ook de gevolgen van de ongelijke verdeling van inkomen. Want ja, het klopt dat de economische situatie van Brazilië is verbeterd, maar 28 procent van al het geld verdwijnt in de zakken van 1 procent van de bevolking.’

‘Ik wil weer teruggaan naar het begin, naar buurthuizen als schakel tussen kerk, BEM en de gezinnen. Ik hoop dat alle zeven dorpen in het gebied waar wij werken een eigen wijkcentrum kunnen krijgen. Daar heeft Tear erg op ingezet en dat heeft een enorm verschil gemaakt. Liefde geven, structuur aanbieden, spelen met de kinderen. Dat is mijn droom.’